Modern naoberschap: nieuwe definitie voor eeuwenoud gebruik

Barchem/Groenlo – Modern naoberschap biedt kansen, maar er zijn ook een aantal valkuilen. Dat is de conclusie van Tanja Abbas en Linda Commandeur in hun boek ‘Modern naoberschap: hype of houvast’. Geen wetenschappelijk onderzoek, maar een gezonde vorm van nieuwsgierigheid en verbondenheid met hun geboortegrond, de Achterhoek.

Abbas en Commandeur verzamelden een jaar lang informatie over het begrip modern naoberschap. “Het resultaat is een nieuwe definitie voor een eeuwenoud gebruik,” concludeert Abbas. “Modern naoberschap is een nieuw netwerk van mensen, gedeeltelijk gebaseerd op de kernwaarden van het ‘oude’ naoberschap. Binnen dit netwerk wil men elkaar helpen om aangenaam te wonen, te werken en te leven. Nieuwe communicatiemiddelen ondersteunen de verbindingen. Gedeelde verantwoordelijkheid, gelijkwaardigheid, wederzijds vertrouwen, talenteninzet en wederkerigheid zijn de nieuwe ongeschreven regels.”

Het oude naoberschap is de burenhulp en het samenleven op het platteland, in goede en slechte tijden. Een overzichtelijke, zelfredzame groep bij wie tradities en gewoonten lang zijn blijven bestaan. Vandaag de dag valt een aantal verschillen op. Commandeur geeft een korte opsomming: ”De economische noodzaak is vrijwel verdwenen, er is vooral een sociale behoefte overgebleven. Het verschil tussen burenrelaties in de stad en burenrelaties op het platteland is minder groot geworden.” Abbas vult aan: ”Er zijn andere, nieuwe uitingsvormen van naoberschap ontstaan, zoals gezelligheid en verbondenheid met elkaar.”

Het naoberschap is, volgens de auteurs, een sterk onderdeel van de regionale identiteit van de Achterhoeker. “Het is als term al verbindend en biedt houvast. In een tijd van globalisering en individualisering, is er steeds meer behoefte aan glokalisering. Ook wel de global-local paradox genoemd,” licht Abbas toe. “Mensen grijpen steeds meer terug op het eigene, het vertrouwde om zich te kunnen onderscheiden.” Daar komt ook een belangrijke valkuil om de hoek kijken. “De Achterhoeker slaat soms door in zijn eigen kernkwaliteiten. Ze is te bescheiden, te gewoon en te omzichtig. Gelukkig zien we steeds meer voorbeelden, waarbij de Achterhoeker haar bescheidenheid overboord gooit en meer zelfbewustzijn toont.”

Een veelgenoemd voorbeeld van modern naoberschap en inzet van eigen kwaliteiten, is volgens de geïnterviewden de Zwarte Cross. “Wij zijn heel trots dat de organisatie van de Zwarte Cross, in persoon van Ronnie Degen, een bijdrage heeft geleverd aan het boek,” zegt een stralende Commandeur. Degen schreef het voorwoord en biedt een podium voor de boekpresentatie bij de Zwarte Cross. Op 18 juli overhandigt secretaris-directeur van de Regio Achterhoek Jan Bart Wilschut het eerste exemplaar daarom aan Degen.